24 czerwca 2026 r. Prezes Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w Skawinie zwróciła się z prośbą do dyrektorów szkół i przedszkoli działających na terenie gminy Skawina, o udzielenie informacji dotyczącej realizacji wynikającego z art. 94³ ustawy z 26.06.1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277) obowiązku przeciwdziałania mobbingowi. W szczególności poprosiła o udzielenie informacji na 4 pytania:

1. Wdrożono procedury przeciwdziałania mobbingowi.
2. Przeprowadzono szkolenia/warsztaty dla pracowników dotyczące rozpoznawania i reagowania na mobbing. Jeśli tak, proszę wymienić jakie.
3. Przeprowadzono ankiety badające występowanie zjawiska mobbingu  w placówce.
4. Wdrożono procedurę zgłaszania przypadków mobbingu oraz wsparcia osób, które go doświadczają.

Odpowiedzi spływały podczas wakacji, ostatnia wpłynęła 3 września 2026 r.

Pytanie 1.

Na pytanie: Czy wdrożono procedury antymobbingowe?

 53, 6% respondentów odpowiedziało pozytywnie;

 17,8 % placówek nie wprowadziło precedur antymobingowych;

 28,6 % nie udzieliło odpowiedzi na pytanie.

Procedurę zadeklarowało około 15 z 28 placówek. Pięć placówek przyznało, że jej nie ma, a osiem nie odpowiedziało.

Jest to wynik niewystarczający. Co więcej, samo posiadanie dokumentu nie przesądza o skutecznym przeciwdziałaniu mobbingowi

Pytanie 2.

Na pytanie: Czy przeprowadzono szkolenia/warsztaty dla pracowników dotyczące rozpoznawania i reagowania na mobbing?

25% placówek odpowiedziało pozytywnie wykazując przeprowadzone szkolenia;

46,4% nie przeprowadziło żadnych szkoleń i warsztatów z zakresu rozpoznawania i przeciwdziałania mobbingowi;

28,6% placówek nie udzieliło odpowiedzi na pytanie.

Tylko około 7 placówek przeprowadziło szkolenia, natomiast około 13 placówek nie zorganizowało żadnych szkoleń ani warsztatów.

Bez szkoleń pracownicy mogą:

• nie odróżniać mobbingu od konfliktu, jednorazowego naruszenia godności, dyskryminacji lub uzasadnionej krytyki,
• nie znać kanałów zgłaszania,
• nie wiedzieć, jak dokumentować zdarzenia,
• obawiać się zgłoszenia,
• niewłaściwie pełnić funkcję członków komisji wyjaśniającej.

Pytanie 3

Na pytanie: Czy przeprowadzono ankiety badające występowanie zjawiska mobbingu w placówce?

Tylko 7,1 % placówek przeprowadziło ankiety;

64,3 % szkół i przedszkoli nie przeprowadziło żadnych ankiet badających zjawisko mobbigu;

28,6 % placówek nie udzieliło odpowiedzi na to tytanie.

Tylko około 2 z 28 placówek przeprowadziło ankiety. Osiemnaście placówek jednoznacznie wskazało, że ich nie przeprowadzało.

To najsłabszy wynik całego badania. Oznacza, że większość placówek nie dysponuje systematyczną informacją o:

• poczuciu bezpieczeństwa psychologicznego,
• relacjach przełożony–pracownik,
• konfliktach w zespołach,
• zachowaniach naruszających godność,
• zaufaniu do procedury zgłoszeniowej.

Pytanie 4.

Na pytanie: Czy wdrożono procedurę zgłaszania przypadków mobbingu oraz wsparcia osób, które go doświadczają?

50% respondentów odpowiedziało pozytywnie, zazwyczaj procedury zgłaszania przypadków mobbingu znajdują się procedurach antymobbigowych;

17,9% nie wdrożyło procedur zgłaszania przypadków mobbingu;

32,1% placówek nie udzieliło odpowiedzi na to pytanie.

Tylko 14 placówek wskazało, że posiada procedurę zgłoszeniową, pięć przyznało, że jej nie wdrożyło, a dziewięć nie odpowiedziało.

Niejasne pozostaje jednak, czy wskazane procedury rzeczywiście obejmują wsparcie osoby zgłaszającej. Umieszczenie zapisu o możliwości złożenia skargi w procedurze antymobbingowej nie jest jeszcze kompleksowym systemem wsparcia.

Wnioski

Wyniki wskazują, że system przeciwdziałania mobbingowi w skawińskich placówkach jest niepełny, nierównomierny i w wielu placówkach ma charakter głównie formalny.

Największe problemy to:

1. brak systematycznej diagnozy, ponieważ tylko 7,1% placówek przeprowadziło ankietę,
2. bardzo niski poziom działań edukacyjnych, ponieważ szkolenia przeprowadziło jedynie 25% placówek,
3. brak procedur antymobbingowych w części jednostek,
4. brak wyraźnej procedury zgłaszania i wsparcia w części placówek,
5. wysoki odsetek braku odpowiedzi, wynoszący od 28,6% do 32,1%.

W praktyce oznacza to, że nawet tam, gdzie formalnie przyjęto procedurę, może ona nie funkcjonować skutecznie, jeżeli pracownicy nie znają jej treści, nie wiedzą, komu zgłaszać problem, obawiają się odwetu albo placówka nie prowadzi regularnej diagnozy poczucia bezpieczeństwa psychicznego.

Należy pamiętać, że 5 listopada 2026 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy, które nałożą na pracodawcę, czyli dyrektora obowiązek systematycznego przeciwdziałania mobbingowi, obejmującego prewencję, wykrywanie, reagowanie, działania naprawcze i wsparcie osób dotkniętych mobbingiem. Zmieni się również sama definicja mobbingu oraz m. in. wysokość roszczeń. A zatem wszystkie obecnie obowiązujące procedury w szkołach i przedszkolach na terenie gminy Skawina muszą zostać zaktualizowane! Zapraszamy do współpracy.

Krystyna Olejniczak

Prezes Oddziału ZNP w Skawinie